Lancering van een National Access Point personenvervoer

Op 14/02 werd het National Access Point (NAP) voor personenvervoer voorgesteld. Autodelen.net was aanwezig om te bekijken welke implicaties dit heeft voor de aanbieders van gedeelde mobiliteit. Het NAP komt er naar aanleiding van een Europese verordening die de lidstaten van de EU verplicht om een nationaal toegangspunt te creëren waar de gegevens van het personenvervoer worden verzameld. In België gebeurt dat via www.transportdata.be. Zowel private als publieke spelers worden hiertoe verplicht en elke vervoersaanbieder zal data moeten aanleveren, ook de aanbieders van gedeelde mobiliteit.

Wat is het National Access Point?

De vervoers- en mobiliteitsdepartementen van de federale overheid en de drie gewesten werkten samen met het Nationaal Geografisch Instituut (NGI) om een National Access Point te ontwikkelen. Het NGI zal verder instaan voor de verdere ontwikkeling en het beheer van het NAP.

Concreet moeten aanbieders van mobiliteitsdiensten zich aanmelden op het platform en moeten ze de link leggen van hun data naar het NAP. Zo vormt het NAP een platform waar data voor het personenvervoer, zowel publiek als privaat, uitgewisseld kunnen worden tussen aanbieders en professionele gebruikers, zoals de ontwikkelaars van reisplanners, MaaS-ontwikkelaars en dergelijke meer. Bovendien bevat het portaal ook een communicatieplatform waar alle gebruikers ondersteuning kunnen vinden en waar contacten gelegd kunnen worden met het oog op bijkomende ontwikkelingen van het NAP. Dit forum kan zeer interessant zijn om bijkomende vragen rond het NAP op te noteren en beantwoord te zien. Hoe men zich aanmeldt en data uploadt, wordt hier uitgelegd en is ook te vinden op de website zelf. Alle vormen waarop stakeholders kunnen interageren met elkaar over het NAP worden hier toegelicht.

Een NAP voor een Europese modal shift

Het NAP vloeit voort uit de gedelegeerde verordening van de Europese Commissie van 31 mei 2017 met betrekking tot het aanbieden van EU-brede multimodale reisinformatiediensten (EU 2017/1926). Hier wordt in detail uitgelegd wat deze verordening inhoudt.

Door alle mobiliteitsmodi te laten samenkomen in het NAP, wil de EU de ontwikkeling van multimodale reisplanners, die klassieke vormen van transport zoals trein, tram en bus combineren met nieuwe vormen van personenvervoer (waaronder deelfietsen en -wagens, carpooling, etc.), stimuleren. Met deze multimodale reisplanners wordt het makkelijker voor reizigers en pendelaars om een route van deur-tot-deur te plannen en beroep te doen op duurzamere vormen van mobiliteit in plaats van de privéwagen. Dit moet helpen om de modal shift te realiseren.

Wat betekent dit voor de aanbieders van gedeelde mobiliteit?

Ook aanbieders van deelmobiliteit moeten zich aanmelden op het NAP en hun data aanleveren. Het aanleveren van die data wordt gespreid over een periode van 3 jaar: eind 2023 zal de meest gespecialiseerde data aangeleverd moeten worden. Momenteel moeten data over dienstverleningsniveau 1 en 2 aangeleverd worden. Meer info hierover is te vinden in het regelgevend kader.  

De Europese regelgeving heeft momenteel nog geen datastandaard opgelegd waarin aanbieders in deelmobiliteit data moeten aanleveren. Data kan voorlopig dus nog in alle formaten (volgens Europese standaarden) worden aangeleverd. De aanbieders kunnen dus zoals voorheen hun data bewaren, maar dienen die datasets te registeren op en te linken aan het NAP. Dit hoeft geen open data te zijn, eventueel kan een registratie- of licentiemodel aan gekoppeld worden, waarbij een bezoeker zich eerst dient te registreren om toegang te krijgen tot de data. Privacygevoelige data dienen vanzelfsprekend niet gedeeld te worden.

Er wordt aangeraden aan gedeelde mobiliteitsspelers hun data volgens de toekomstige datastandaard voor mobiliteit (zie OSLO-traject), aangezien die gebaseerd is op Europese standaarden gebaseerd is. 

Hoe gaat dit concreet in zijn werk?

Aanbieders van gedeelde mobiliteit registreren zich via de website van het NAP en plaatsen daar een link naar hun brondata (die ze elders bewaren). Indien nodig is er de mogelijkheid om data zelf te uploaden op de website van het NAP zelf, maar dit wordt ontraden. De data die bewaard wordt, mag, zoals gezegd, in elk format weergegeven worden. Wel is het belangrijk om de juiste metadata in te geven (ditmaal wel op de website van het NAP). Deze metadata omvat onder andere de naam van de dataset (waar gaat de data over), wie is de contactpersoon voor deze data, en dergelijke meer. Er zal een controleorgaan aangesteld worden die deze data controleert.

Dit dient te gebeuren vóór 21 maart. Momenteel is er geen specifieke wetgeving rond het Belgische NAP, aangezien er een Europese wetgeving is die de registratie op een NAP verplicht. Eventueel zal de federale overheid wel een bijkomstige wetgeving ontwikkelen om organisaties die zich niet aanmelden te bestraffen. Het is dus pertinent om zich zo snel mogelijk aan te melden op dit National Access Point. 

We raden aan om in te schrijven op de viermaandelijkse nieuwsbrief van het NAP. Daarin worden steeds de laatste updates meegedeeld. Autodelen.net zal de vragen van de aanbieders rond het NAP verzamelen en verder bekijken met de FOD Mobiliteit en Vervoer hoe we de sector kunnen helpen om de wettelijke verplichtingen na te komen in het kader van het NAP.

Met bijkomende vragen kan je steeds terecht bij ine@autodelen.net

Gepubliceerd op 21/02/2020

Ine Lippens en Esther De Reys