Autodelen is altijd een essentiële schakel in een duurzame mobiliteitsmix

18/04/2018

We lezen recent verschillende artikels, opiniestukken en blogs omtrent autodelen. Prima! Autodelen wordt bekender en kan steeds meer mensen charmeren. Met het stijgend succes merken we ook de eerste berichten over ‘goede’ en ‘slechte’ vormen van autodelen. Volgens Autodelen.net, Vlaams Netwerk Autodelen, en de autodeelaanbieders is deze opdeling tijdverlies en getuigt ze eerder van ideologische inzichten dan van feitenkennis. We roepen op tot een genuanceerd debat. Door de grote diversiteit is het bovendien interessant om verschillende systemen te combineren.

door Jeffrey Matthijs, Autodelen.net

Autodelen zit in de lift

Eerst de feiten. Het aantal mensen dat één of andere vorm van autodelen sporadisch of regelmatig gebruikt stijgt fors. In 2017 was er een verdubbeling van het aantal autodelers in Vlaanderen en vandaag schatten we het aantal Belgische autodelers op meer dan 100.000. Tegelijk zien we ook een forse toename van het aantal aanbieders die autodelen faciliteren.

Grosso modo kunnen we een drietal vormen van autodelen detecteren. Autodeelaanbieders met een eigen station based vloot, autodeelaanbieders met een eigen free-floating vloot en het delen van privéwagens.

Het delen van privéwagens bestaat al sinds de opkomst van de auto en werd vroeger eerder informeel geregeld. Vandaag de dag zijn er organisaties die particulieren hierbij ondersteunen. Dit kan kostendelend georganiseerd worden (Cozycar en Dégage) of via een online vraag en aanbod platform (Caramigo, Drivy en Tapazz).

Het station based model waarbij je de deelwagen oppikt en terugbrengt op dezelfde standplaats bestaat wereldwijd al het langst. Cambio startte in België al in 2004 en beschikt momenteel over een netwerk van deelwagens in de meeste grote steden. De laatste jaren kwamen daar nog Stapp.in, Zen Car en Ubeeqo (in Brussel) bij.

Free-floating autodeelsystemen zijn een vrij recent fenomeen (hierbij kan je de auto oppikken en ergens anders achterlaten). Bolides was in 2014 de eerste. Daarna volgden de Gentse initiatieven Partago en Battmobiel. Hier is echter nog sprake van het feit dat je de deelwagens weliswaar niet naar dezelfde standplaats moet terugbrengen maar wel naar een bepaalde stadswijk. Sinds 2016, met de komst van DriveNow en Zipcar in Brussel en recent Poppy in Antwerpen, zijn er ook systemen waarbij de deelwagen na gebruik overal in de stad mag geparkeerd worden. (Meer info)

Er is maar één goede vorm van autodelen

Het zijn vooral die laatste die opiniemakers inspireren om autodeelsystemen te verdelen in ‘goede’ en ‘slechte’ spelers. Zo zouden deze vormen van autodelen het openbaar vervoer kannibaliseren (Knack, 14/02) of ze zijn eerder een hip speeltje dat het veel te makkelijk maakt een auto te gebruiken (De Standaard, 10/04). Anderzijds wordt van de station based modellen soms gezegd dat ze moeten meegaan met de tijd en dat ze parkeerplaasten innemen die anders door bewoners of bezoekers van een stad kunnen gebruikt worden. Het delen van privéwagens zou dan weer kunnen zorgen voor het meer rijden met oudere en meer vervuilende auto’s. Kortom, blijkbaar is het noodzakelijk om te spreken van één optimale vorm van autodelen en er zijn altijd wel studies (of delen ervan) die bepaalde argumenten mee ondersteunen.

Autodelen is altijd beter dan ‘autovermenigvuldigen’

Al de meningen en studies ten spijt, autodelen is zonder discussie een essentiële schakel in het blijvend inzetten op duurzame alternatieven voor het bezit van privé-wagens. Het zorgt voor een evenwaardig alternatief van de eigen wagen waardoor mensen bewust omgaan met mobiliteit. Het reflexmatig autogebruik bij het bezitten van een eigen wagen maakt plaats voor een rationele keuze van verschillende mobiliteitsalternatieven doordat mensen hun mobiliteit meer gaan inplannen. Bovendien kan één deelwagen de mobiliteitsbehoefte invullen van verschillende huishoudens waardoor er niet meer maar minder wagens nodig zijn. Een niet limitatief overzicht van enkele interessante recente studies vindt u hier.

Het is niet meer dan logisch dat verschillende systemen andere impact genereren en dat zelfs een zelfde aanbieder afhankelijk van de locatie en/of stad andere cijfers zal voorleggen. Bovendien zijn er veel meer bewijzen en studies over de positieve impact van de langst bestaande (station based) autodeelsystemen dan van de meer recente vormen van autodelen.  De verdienste van de nieuwste free floating systemen is zonder meer dat zij er bv. in slagen om een totaal nieuwe doelgroep aan te spreken. Autodelen.net en ondertekenaars van dit artikel pleiten dan ook voor een genuanceerd debat, geduld (free floating moet nog ten gronde onderzocht worden) en voor het blijvend inzetten op duurzame alternatieven voor het bezit van privé-wagens. Alle vormen van autodelen zijn zonder discussie een essentiële schakel in dit proces en een duurzame mobiliteitsmix.

Elk nadeel heb zijn voordeel (of is het andersom)

Met het nakende WK voetbal in het achterhoofd moet ik onvermijdelijk aan het genie Johan Cruijff denken. Net zoals in het voetbal heeft elk systeem zijn sterke en mindere kanten. Het louter focussen op één aspect van een autodeelsysteem is intellectueel onfair. Wij roepen op tot het combineren van alle positieve kenmerken van de diverse systemen.

Net zoals mensen steeds meer verschillende mobiliteitsmodi gebruiken, moeten (en zullen) we evolueren naar een combinatie van autodeelsystemen. De meeste zijn trouwens perfect complementair. Ik gebruik bv. vaak een station based model voor mijn combiverplaatsingen met de trein waarbij ik voor het laatste traject een station based deelwagen gebruik. Handig want lang op voorhand te reserveren, ik weet waar de wagen staat en hoef achteraf geen parkeerplaats te zoeken zodat ik mijn trein terug niet mis.  Anderzijds gebruik ik vaak een privé-wagen van iemand anders om een weekendje of meerdere dagen op stap te gaan. Dit is doorgaans goedkoper dan een deelwagen van een aanbieder. Tot slot mag ik ook graag af en toe een free floating wagen gebruiken. Als de tram bv. op zich laat wachten, als het keihard regent of als ik plots beslis om nog even grote boodschappen te gaan doen. Kortom, een combinatie van verschillende systemen is m.a.w. een grotere luxe dan het bezitten van één (type) privé-auto.

Jeffrey Matthijs, Autodelen.net

en BattMobiel, Bolides, Cambio Vlaanderen, CarAmigo, Dégage!, DriveNow, Drivy, Poppy, Stapp.in, Zencar

Gerelateerd nieuws